زمینه و هدف: تعادل به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مهارت‌های حرکتی، نقش مهمی در استقلال حرکات افراد ایفا می‌کند و عوامل زیادی در اختلال این مهارت تأثیر دارند. نوروپاتی دیابتی یکی از شایع‌ترین عوارض میکروواسکولار دیابت است که با ایجاد بی‌حسی در پاها، ایجاد درد و اختلال در حس عمقی به دنبال تخریب آوران‌های عصبی اندام تحتانی، موجب اختلال در تعادل می‌شود. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر ماساژ رفلکسولوژی و یومی هوتراپی بر تعادل و حس عمقی بیماران نوروپاتی دیابتی اندام تحتانی می­باشد.
 روش بررسی: در این تحقیق 34 بیمار مبتلا به نوروپاتی دیابتی با میانگین قد 9/5±9/158
(سانتی­متر) وزن 73/10±77/70 (کیلوگرم)، سن 61/6±15/52 (سال) به‌صورت تصادفی انتخاب و به سه گروه ماساژ رفلکسولوژی، یومی هوتراپی و کنترل تقسیم‌بندی شدند. تعادل و حس عمقی به ترتیب توسط آزمون‌های شارپند رومبرگ، برگ و گونیامتر در پیش و پس‌آزمون اندازه­گیری شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از آزمون آماری تی زوجی، آنالیز واریانس اندازه‌گیری مکرر و آنالیز یک‌راهه تجزیه تحلیل شد.
یافته‌ها: تحقیق حاکی از آن بود که ماساژ (رفلکسولوژی و یومی ­هوتراپی) منجر به افزایش تعادل و نیز بهبود حس عمقی در بیماران مبتلابه نوروپاتی دیابتی می‌شود (P<0.05). همچنین تفاوت معنی‌داری بین دو گروه ماساژ یافت نشد.
نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن اندازه اثر بالای به‌دست‌آمده در دو گروه، پیشنهاد می­شود که این روش‌های درمانی (ماساژ یومی هوتراپی و رفلکسولوژی) در بیماران دارای نوروپاتی دیابتی در آینده مورد استفاده قرار بگیرند.